Kopalnia „Bielinek” w gminie Cedynia, powiat gryfiński, województwo zachodniopomorskie, będąca własnością Szczecińskich Kopalni Surowców Mineralnych S.A. w Szczecinie, położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie Odry. Wyrobisko eksploatacyjne, które jest jednocześnie zbiornikiem wodnym o powierzchni około 300 ha oddzielone jest od Odry pasem rodzimego gruntu tzw. filarem ochronnym o szerokości minimum 60 m w koronie. Środkiem nurtu Odry przebiega granica państwowa pomiędzy Rzeczpospolitą Polską, a Republiką Federalną Niemiec.

W wyniku bardzo wysokiej fali powodziowej spowodowanej zatorami oraz naciskiem kry lodowej, nastąpiło uszkodzenie filara ochronnego dla rzeki Odry. Oszacowanie rozmiarów i skutków zagrożenia było możliwe dopiero w dniu 18.02.2011 r. po usunięciu zatorów lodowych i obniżeniu się poziomu wody w Odrze. Uszkodzenie stwierdzono na 674,7 km rzeki Odry. W filarze ochronnym powstała wyrwa o szerokości 80-100 m i średniej głębokości około 6 m. W wyniku tego uszkodzenia nastąpiło rozdwojenie nurtu Odry. Woda płynęła stałym korytem rzecznym, a także przez powstałą wyrwę w filarze do zbiornika wodnego będącego wyrobiskiem eksploatacyjnym, a następnie poprzez kanał łączący, wykonany w północnej części zbiornika ponownie wpływa do Odry. Prędkość przepływu wody przez wyrwę wynosiła 3 m/s, a różnica poziomów wody w Odrze i zbiorniku eksploatacyjnym 0,5 m.

Zaistniała sytuacja wymagała podjęcia szybkiej akcji ratowniczej polegającej na zamknięciu powstałej wyrwy i przywróceniu normalnego nurtu Odry, albowiem opóźnienie działań dotyczących usuwania uszkodzeń filara mogło spowodować nieodwracalne skutki w postaci zmiany nurtu Odry, a co za tym idzie zmiany granicy państwowej. Po stwierdzeniu uszkodzenia filara w trybie natychmiastowym powołany został zespół ds. zagrożeń koordynujący akcję ratowniczą, pod przewodnictwem Dyrektora Generalnego. O zaistniałej sytuacji Spółka powiadomiła: Okręgowy Urząd Górniczy w Poznaniu, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie oraz Wojewodę Zachodniopomorskiego. Z prośbą o wsparcie techniczne za odpłatnością Spółka zwróciła się do Ministra Obrony Narodowej. W miarę swoich możliwości Spółka zorganizowała siły i środki do prowadzenia akcji ratowniczej związanej z usuwaniem uszkodzeń filara. Wstępnie oszacowano i przygotowano ilości materiałów niezbędnych tylko do zamknięcia wyrwy w filarze i skierowania wód Odry do swojego stałego koryta. Ilości te przedstawiały się następująco: pospółka w ilości 10 000 Mg, piasek w ilości 45 000 Mg, kamień w ilości około 7 500 Mg czyli łącznie około 62 500 Mg kruszywa. Ponadto przewidywano zużycie około 4 000 szt. „big bagów” (worki na piasek o pojemności 1 m3) i około 20 000 szt. worków na piasek o pojemności 50 l. Oczywiście materiały te miały zapewnić zamknięcie wyrwy w filarze i nie uwzględniały doprowadzenia parametrów filara do stanu pierwotnego. Prace logistyczne związane z uporządkowaniem terenu, przygotowaniem placów składowych i sprzętu, zapewnieniem odpowiedniej ilości materiałów, zapewnieniem odpowiedniej ilości wykwalifikowanych pracowników zakończone zostały w dniu 27.02.2011 r. Od 28.02.2011 r. prowadzona była 24 godziny na dobę akcja ratownicza kierowana przez kierownika ruchu zakładu górniczego „Bielinek” mgr inż. Grzegorza Nowaka.

Akcja ratownicza prowadzona była zgodnie z technologią ustalaną w miarę postępu robót przez zespół ds. zagrożeń naturalnych w ścisłej współpracy z prof. dr hab. inż. Władysławem Buchholzem i polegała na:

1. Wykonaniu dwóch grobli we wzajemnej odległości od siebie około 15 m. Wykonywanie grobli rozpoczęto od południowej krawędzi wyrwy w środkowej części przerwanego filara w kierunku zachodniego naroża północnej krawędzi wyrwy. Jako podstawowy budulec wykorzystano napełniane piaskiem duże worki na piasek o pojemności 1 m3 tzw. „big-bagi” i małe worki na piasek o pojemności 50 l. Worki napełniano piaskiem na odpowiednio przygotowanych stanowiskach. Do układania worków wykorzystywano koparki gąsienicowe o przedłużonych wysięgnikach.

2. Przestrzeń pomiędzy groblami wypełniano piaskiem zasypowym, przy czym co 6 m wykonywano z big-bagów dodatkowe poprzeczne przegrody łączące obydwie groble w celu ustabilizowania i wzmocnienia odtwarzanej struktury filara. Przy tych robotach wykorzystywano ładowarki kołowe o dużej wydajności oraz spycharki gąsienicowe.

3. Zewnętrzne boki grobli obsypywano piaskiem zasypowym w celu poprawienia ich stabilności.

4. Z uwagi na napotkane przegłębienie wyrwy rozpoczęto wykonywanie równoległej grobli (pomocniczej) wzdłuż linii brzegowej Odry. Przestrzeń pomiędzy groblami załadowiano piaskiem zasypowym.

5. W miarę postępu robót zaobserwowano, że przeciwległy północny brzeg wyrwy jest gwałtownie podmywany, powstają duże osuwiska i wyrwa zaczyna się poszerzać pomimo postępu robót od strony południowej. Aby przeciwdziałać tym zjawiskom do północnego brzegu wyrwy na wysokości linii brzegowej Odry przycumowano barkę przegłębioną na dziób aby osłaniała ten brzeg. W następnej kolejności do barki przycumowano ponton z koparką KU 1207 która zaczęła wzmacniać północny cypel przyrzeczny big-bagami przeciąganymi z południowego (odbudowywanego) przyczółka filara ochronnego.

6. Ostateczne połączenie przyczółka południowego z przyczółkiem północnym i zatrzymanie przelewu wód z Odry do zbiornika eksploatacyjnego nastąpiło dnia 29 marca 2011 r. Szerokość grobli powstałej w wyniku połączenia wynosiła około 8 m w koronie.

7. W miarę postępu robót rozpoczęto wzmacnianie grobli od strony zbiornika eksploatacyjnego przy wykorzystaniu refulera. Pierwszy etap prac (zamknięcie wyrwy) prowadzono przy użyciu bardzo dużych sił i środków (5 samochodów samowyładowczych, 2 traktory z przyczepami samowyładowczymi, 5 ładowarek, 2 spycharki, 2 koparki łyżkowe, 1 dźwig pływający współpracująca z pchaczem, koparka ssąco – refulująca, 4 wykonane specjalnie na potrzeby akcji stanowiska do napełniania worków i inny sprzęt pomocniczy oraz średniodobowo 40 ludzi pracujących w układzie trójzmianowym). Cały sprzęt za wyjątkiem samochodów samowyładowczych był własnością Spółki. W trakcie prac zużyto 13 529 sztuk dużych worków tzw. „big bagów”, 52 250 sztuk małych worków (50 l), oraz 45 000 Mg piasku zasypowego, 9 500 Mg pospółki, 2 000 Mg innego kruszywa i kamienia, a także znaczne ilości paliwa (39 470 l ON) i energii elektrycznej. Koparka refulująca przemieściła około 50 000 Mg frakcji piaszczystej ze zbiornika eksploatacyjnego. Oszacowane wstępnie koszty pierwszego etapu wyniosły około 1 100 000 zł. Całość kosztów prowadzonej akcji poniosła wyłącznie Spółka.

Obecnie trwają dalsze prace (etap II) mające na celu odbudowę zniszczonego filara ochronnego rzeki Odry. W etapie III planowane jest wzmacnianie korony filara. Możliwości techniczne i finansowe spółki są ograniczone. Kierownictwo Spółki mając świadomość, że realizacja II i III etapu odbudowy filara z powodu braku środków finansowych może być opóźniona lub wstrzymana, co w przypadku kolejnej powodzi może doprowadzić do rozleglejszego uszkodzenia filara ze względu na jego niestabilność i spowodować zdecydowanie większe problemy z utrzymaniem właściwego biegu nurtu Odry zwróciło się do wielu instytucji rządowych o dofinansowanie. Jak na razie brak jakichkolwiek reakcji.